کاوش نیوز- زهرا بهرامی، در سال ۱۳۹۳ در سفر رئیس دولت تدبیر و امید وعده تبدیل شدن آشوراده به مقصد گردشگری داده شد.
پس از آن تفاهم‌نامه‌ای در راستای اجرای این وعده بین سازمان حفاظت محیط زیست و استانداری گلستان منعقد شد تا طرح طبیعت‌گردی آشوراده اجرایی شود.
امید می‌رفت با انعقاد این تفاهم‌نامه روستای آشوراده که در اوایل دهه 70 خالی از سکنه شده بود، دیگر خواب گردشگر نبیند و به مقصد گردشگران تبدیل شود.
با یک دکترای گردشگری حول محور اجرایی نشدن این طرح به گفتگو نشستیم. مهدی سقایی به ظرفیت‌ها و محدودیت‌های موجود اشاره و اظهار کرد: متخصصان بسیاری در حوزه گردشگری و محیط زیست آشوراده اظهار نظر کرده‌اند اما واقعیت موجود در خصوص آشوراده این است که آشوراده از یک طرف قابلیت گردشگری و از سوی دیگر محدودیت محیط زیستی دارد؛ اگر با رویکرد عمل‌گرا به موضوع آشوراده نگاه کنیم باید هم قابلیت‌های گردشگری و هم محدودیت‌های محیط زیستی آن را ببینیم.
وی با تاکید بر اینکه این نکته بسیار ظریف و با اهمیتی است که بتوانیم در آشوراده آن فرآیند اکوتوریسمی که می‌تواند در این منطقه شکل بگیرد را بسترسازی کنیم، افزود: تهیه‌کنندگان طرح گردشگری (طبیعت‌گردی) آشوراده مدعی هستند این موضوع را کاملاً مدنظر قرار داده‌اند اما واقعیت چیز دیگری است؛ این موضوع به یک اشتباه رایج در جامعه گردشگری کشور باز می‌گردد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: ما اکوتوریسم را معادل طبیعت‌گردی گرفته‌ایم در شرایطی که آنچه ما تحت عنوان طبیعت‌گردی مطرح می‌کنیم گردشگری مبتنی بر طبیعت یا گردشگری در طبیعت است و اکوتوریسم یک گونه از گردشگری مبتنی بر طبیعت است.
وی توضیح داد: در واقع اکوتوریسم چند آیتم خیلی مهم دارد به شرطی ما (جامعه علمی گردشگری) به یک نوع گردشگری اکوتوریسم می‌گوئیم که در آن چهار شرط بنیادین رعایت شود.
وی تصریح کرد: یک اینکه فرد سفر می‌کند برای لذت بردن از چشم‌انداز طبیعی و دومین اینکه علاقمند باشد به حفظ محیط زیست و در این حوزه اقدام عملی انجام دهد، سوم اینکه گردشگر در نظر داشته باشد محیطی که به آن سفر دارای محدودیت‌های طبیعی و انسانی است و آن را رعایت کند و چهارمین و مهم‌ترین شرط اینکه اکوتوریسم با سفر خودش به اقتصاد محلی یا معیشت افراد محلی سود برساند.
سقایی متذکر شد: اگر در جریانی این چهار شرط بنیادین دیده شود اکوتوریسم است و در غیر این‌صورت می‌شود گردشگری در طبیعت در شرایطی که در برداشت کلی در کشور و جامعه گردشگری اینطور جاافتاده که هر سفری به دل طبیعت می‌شود اکوتوریسم در شرایطی که خیلی از افراد برای تفریح، لذت بردن از طبیعت، ورزش و ... سفر می‌کنند بدون اینکه دغدغه محیط زیستی داشته باشند.
وی اضافه کرد: در مورد آشوراده هم ما همین برداشت اشتباه را داریم، فکر می‌کنیم اگر در داخل آشوراده رستوران درست کرده و خدمات گردشگری فراهم کنیم هرکس به آشوراده سفر کند اکوتوریسم است؛ در صورتی که اینگونه نیست.
این دکترای گردشگری تاکید کرد: باید بین آشوراده به عنوان مقصد گردشگری تفریحی و آشوراده به عنوان مقصد گردشگری اکوتوریسمی تفاوت قائل شویم؛ ما اگر تمایز بین گردشگری مبتنی بر طبیعت و اکوتوریسم را درست تشخیص دهیم و آشوراده را به عنوان مقصد گردشگری اکوتوریسمی معرفی کنیم می‌توانیم از دو جنبه محدودیت طبیعی و قابلیت گردشگری آن بهره فراوان ببریم.
وی با این توضیح که اکوتوریسم هشت گونه فعالیت را شامل می‌شود یکی از این هشت گونه پرنده‌نگری است که به شدت در آشوراده قابلیت اجرا دارد، گفت: انواع دیگر فعالیت‌های اکوتوریسمی که مبتنی بر نیازهای منطقه است هم در آشوراده قابلیت اجرا دارد. حتما لازم نیست اقامتگاه گردشگری و خدمات ایده‌آل گردشگری و ... فراهم کنیم در حدی که خدمات مورد نیاز اکوتوریسم‌ها در تطبیق با محیط زیست باشد کفایت می‌کند. اما متاسفانه برداشت‌های اشتباهی نسبت به آشوراده داریم. با همین برداشت‌های سطحی و اینکه عده‌ای عنوان می‌کنند آشوراده کیش شمال می‌شود به سمت تخریب آشوراده پیش می‌رویم.
سقایی متذکر شد: تصور اینکه الگوی سواحل جنوب و برخی سواحل شمالی کشور را در آشوراده اجرا کنیم اشتباه است و جواب نمی‌دهد باید الگوهایی اجرا کنیم که مبتنی بر اکوتوریسم به معنای واقعی کلمه باشد. هم‌اکنون بالاترین هزینه کرد گردشگران در جهان متعلق به پرنده‌نگری است. تقریباً هزینه کرد گردشگری پرنده‌نگری چهار برابر گردشگری تفریحی است فقط کافی است به این وجه از گردشگری آشوراده متمرکز شویم.
به گفته وی متاسفانه بیشتر نگاه‌ها به آشوراده به عنوان مقصد گردشگری تفریحی است. تأکید می‌کنم اگر بخواهیم به آشوراده به عنوان مقصد گردشگری تفریحی نگاه کنیم نه خروجی از دل آن بیرون می‌آید و نه آنجا مقصد گردشگری تفریحی می‌شود و این موضوع یک سراب است.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: آشوراده باید مقصد گردشگری اکوتوریسم تعریف شود و اقتصاد آن هم مبتنی بر توسعه کسب و کارهای کوچکی باشد که توسط مردم محلی منطقه شکل گرفته و رونق می‌یابد در غیر این صورت در آشوراده راه به جایی نخواهیم برد.
تبدیل شدن آشوراده به مقصد گردشگری تنها از طریق تقویت کسب و کارهای کوچک با مشارکت جوامع محلی میسر است.