کاوش نیوز- زهرا بهرامی، چهره هر شهر همچون شناسنامه ای است که در نگاه اول می‌تواند شمایی از غنای فرهنگی و اجتماعی آن را نشان دهد از این جهت منظر شهرهای استان باید از عاری از جلوه‌های ناخوشایند از جمله انباشت زباله و حضور بی‌شمار زباله‌گرد باشد.

در سال‌های اخیر تلاش‌ها برای اجرای طرح تفکیک زباله از مبدا در گلستان بی ثمر ماند و مافیای زباله باعث شد هر روز بر شمار زباله گردهای استان افزوده شود.

در واقع همزمان با اجرای طرح تفکیک زباله از مبدا توسط شهرداری‌های استان، جمع آوری زباله، پسماند، تفکیک و کسب درآمد از آنشکل گرفت چراکه زباله طلای کثیف بوده و مهم‌ترین عامل درآمدی برای افرادی که سرمایه‌ای ندارند و از جامعه طرد شده و یا افرادی که توان ایجاد اشتغال ندارند و یا به آن‌ها شغلی داده نمی شود.

سال 1387 بود که طرح تفکیک زباله از مبدا در گلستان با انتخاب پیمانکار از سوی شهرداری گرگان آغاز شد و در یک دوره کوتاه‌مدت یک‌ساله با شکست مواجه شد تا پرونده اجرای این طرح در دهه 80 در استان برای همیشه بسته شود.

یک‌بار دیگر گلستان در سال 1392 برای اجرای این طرح کمر همت بست تا 30 درصد از زباله‌های خشک استان را مدیریت کرده و در یک دوره پنج‌ساله تمام شهرها و روستاهای آن به این حوزه ورود کنند.

اما اجرای این طرح هم موفق نبود و مسئولان و متولیان اجرایی استان چشم امید برای اجرای این طرح را از گرگان و سایر شهرهای پرجمعیت استان بستند و این طرح در شهرهای کوچک‌تر استان مانند آق‌قلا و انبار الوم و ... به اجرا در آمد.

شواهد و قرائن موجود در فاصله کوتاه از اجرای این طرح، نشان داد شهروندان گلستانی که روزانه بین 560 تا 700 گرم زباله تولید می‌کنند در اجرای این طرح (تفکیک زباله از مبدا) از مسئولان و متولیان پیشی گرفته‌اند.

مشاهدات عینی و پیگیری‌ها حاکی از آن بود که شهروندان گلستانی کاغذ و مواد بازیافتی را از زباله‌های تر جدا می‌کنند اما مکانی برای تحویل زباله‌های خشک در استان وجود ندارد و یک یا دو مکان معرفی‌شده برای تحویل زباله‌های خشک استان هم عملاً غیرفعال هستند.

نارضایتی شهروندان از نبود سطل و باکس‌های مخصوص برای تفکیک زباله‌های خشک  و تر در خیابان‌ها و نبود برنامه مشخص و مدون در این حوزه و این نگاه که بار کم‌کاری و سستی شهرداری‌ها در این مورد به دوش دوره‌گردانی است که نان شب خود  و خانواده‌شان را از لابه لای زباله‌ها به دست می‌آورند و ... دست به دست هم داد تا طرح تفکیک زباله در گلستان یک طرح ناموفق نامیده شود ومافیای زباله در استان شکل گیرد.

در عین حال برخی از کارشناسان حوزه مدیریت شهری معتقدند که عدم اجرای صحیح طرح تفکیک زباله‌های خشک از مبدا و تداوم شیوه سنتی در اجرای آن را باید در مافیای طلای کثیف در استان جستجو کرد چرا که منافع در خرید مواد بازیافت شده از دوره‌گردان به قیمت نازل است نه در اجرای صحیح طرح هزینه بر تفکیک زباله از مبدا.

چرا که اجرای این طرح نیازمند جذب و انتخاب آموزشگر برای انجام آموزش چهره به چهره، تهیه محل کار و سوله برای انبارداری، اجرای چندین مرحله دوره آموزشی و همچنین تهیه بروشور و کیسه پلاستیکی برای جمع‌آوری پسماند است و همه این موارد برای پیمانکاران و دستگاه‌های متولی هزینه بر است.

در نهایت پس از حدود دو دهه تلاش در این حوزه، مقابله پیمانکاران پسماند با مافیای زباله در استان، هم به جدال نابرابرتبدیل شده و به نظر می‌رسد بخش خصوصی هم دستانش را به نشانه تسلیم در مقابل امپراتوری زباله در استان بالا گرفته است.