کاوش نیوز- زهرا بهرامی؛ بر اساس اعلام جهادکشاورزی در سال زراعی جاری حدود 4/6 میلیون هکتار از اراضی قابل کشت کشور به کشت گندم اختصاص یافته است و خودکفایی ۵ قلم کالای اساسی گندم، برنج، جو، پنبه و شکر در دستور کار دولت قرار دارد.

ارز پیش بینی شده در لایحه بودجه ۱۴۰۴ برای واردات کالاهای اساسی از ۱۵ تا ۱۷ میلیارد دلار در سال‌های قبل به ۱۲ میلیارد دلار کاهش یافته است واین کاهش از تاکید دولت بر خودکفایی برخی از کالاهای استراتژیک در داخل حکایت دارد و وزارت جهاد کشاورزی ملزم است برای رسیدن به خودکفایی برنامه‌ریزی داشته باشد.

استان گلستان هم با تولید بیش از یک میلیون تن گندم یکی از قطب‌های اصلی تولید کشور است و سالانه حدود 350 هزار هکتار از اراضی استان به کشت این محصول اختصاص می‌یابد؛ اما کشاورزان معتقدند دولت چتر حمایتی بر سر گندمکاران ندارد.

یکی از کشاورزان گلستانی به عدم حمایت دولت از کشاوران اشاره کرد و به کاوش گفت: در سال‌های اخیر حمایت‌های دولت از بخش کشاورزی کاهش یافته و به حداقل رسیده است وجهادکشاورزی بسیار از مسئولیت‌های خود را به سایر بخش‌ها واگذار کرده و بسیاری از موضوعات مرتبط با بخش کشاورزی را به حال خود رها کرده است.

عیدی محمد کتولی توضیح داد: در سال‌های اخیر کشاورز گلستانی در فصل کشت یا با کمبود بذر مناسب مواجه بوده و یا کود شیمیایی در استان نایاب می‌شود و هم‌اکنون هم اسیر عرضه سموم بی‌کیفیت در بازار هستیم.

وی افزود: دولت و جهادکشاورزی نه تنها برنامه‌های حمایتی خود را از بخش کشاورزی کاهش داده بلکه به وظیفه نظارتی خود در این حوزه هم عمل نمی‌کند.

تامین معیشت دغدغه اصلی کشاورزان شده

این کشاورز گلستانی ادامه داد: وضعیت اقتصادی کشور و عدم حمایت واقعی دولت از بخش کشاورزی باعث شده کشاورز گلستانی، کشاورزی معیشتی را مدنظر قرار دهد تا بتواند بخشی از معیشت خود و خانواده را در این شرایط اقتصادی فراهم کند.

وی با بیان اینکه خرید تضمینی 20 هزار و 500 تومانی هر کیلوگرم گندم نمی تواند معیشت کشاورز را تامین کند، تصریح کرد: سیاست‌های نادرست دولت در خرید تضمینی گندم و نرخ تضمینی به نفع دلالان و واسطه‌ها تمام می‌شود و کشاورزان مثل همیشه از این سیاست‌های نادرست زیان می‌برند.

وی توضیح داد: در واقع دلالان با چندماه انبار داری سود قابل توجهی به جیب می زنند و بازنده این ماجرا تولیدکننده و کشاورز است؛ این شرایط امسال هم دوباره در حال تکرار است.

کتولی اضافه کرد: این پایان غم انگیز گندم گلستان نیست بلکه به موقع پرداخت نشدن پول گندمکاران و قیمت پایین خرید تضمینی ناخواسته کشاورز را به سمت کشت سایر محصولات سوق می‌دهد و در سال‌های آینده پایداری تولید گندم کشور به خطر می‌افتد.

در ادامه کشاورز دیگری که بیش از دو دهه به کشت گندم در گلستان مشغول است به کاوش نیوز گفت: سال هاست دولت به جای اعلام نرخ خرید تضمینی در روزهای آغازین فصل کشت، قیمت گذاری را به روزهای نزدیک به فصل برداشت موکول می کند.

رضا محمدی افزود: نرخ تضمینی بیست هزار و 500 تومانی در شرایط فعلی فقط هزینه تولید را در برمیگیرد و سودی عاید کشاورز نمی شود. بی توجهی دولت به هشدار کشاورزان و کارشناسان وی با تاکید بر اینکه خرید تضمینی پاسخگوی معیشت گندمکاران نیست، ادامه داد: بر اساس هزینه تولید و نرخ تورم قیمت باید بین 25 تا 30 هزار تومان باشد تا کشت برای کشاورز منطقی شود. وی متذکر شد: کشاورزان متوجه شرایط سخت اقتصادی کشور هستند اما به قیمت اعلامی از سوی دولت اعتراض دارند چراکه این نرخ در این شرایط سخت جوابگوی هزینه تولید و سود کشاورز نیست و می تواند به راحتی زمینه ورود دلالان به بازار گندم را فراهم کند.

محمدی تاکید کرد: اما اگر دولت فکری نکند و همچنان قیمت بازار از خرید تضمینی بالاتر باشد؛ بعید نیست واسطه‌ها و دلالان ورود کنند و محصول را به طور نقد و کمی بالاتر از خرید تضمینی از کشاورز بخرند. به گفته وی نگرانی از ورود دلالان به بازار خرید گندم و تهدید پایداری تولید این محصول در قطب تولید آن در شرایطی وجود دارد که دولت همچنان به تکرار برنامه‌های گذشته خود ادامه می‌دهد بی آنکه به هشدارهای کشاورزان و کارشناسان توجه کند.

کشاورزان معتقدند چتر حمایتی دولت برسر گندمکاران نیست و در شرایط فعلی با نرخ گذاری انجام شده شبهه در تحقق خودکفایی گندم وجود دارد اما دبیر خانه کشاورز در گفتگو با کاوش اظهار کرد: گندمکاران در دو مرحله کاشت و برداشت، با کمبود کود شیمیایی و گرانی سموم کشاورزی رو به رو بودند. ضعف مالی کشاورزان و افزایش قیمت تجهیزات جانبی کشاورزی در کنار خشکسالی سبب شده تا در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ خسارت زیادی به حوزه کشت از جمله گندم وارد شود.

علیقلی ایمانی با این توضیح که در دولت سیزدهم تاکید بر خودکفایی ۵ قلم گندم، برنج، جو، پنبه و شکر شده است، یادآور شد: بر اساس برنامه توسعه باید طی ۵ سال ۴۰ درصد روغن در داخل تولید و تأمین شود. به این ترتیب ضروری است هر سال ۵ تا ۷ درصد به تولید این محصول در کشور افزوده شود؛ در حالی که امسال به عنوان نخستین سال اجرا برنامه هفتم توسعه، تولید دانه‌های روغنی حدود ۵۰ درصد کاهش داشت.

وی اضافه کرد: سال گذشته حدود ۱۰۵ هزار تن دانه روغنی کلزا تولید شد که این عدد امسال زیر ۵۵ هزار تن بود تا به امروز کشاورز دانه سویا خود را تحویل داده اما پولی پرداخت نشده است.

تحقق برنامه در گرو تامین اعتبار مورد نیاز

ایمانی متذکر شد: خوشبختانه دولت چهاردهم، برنامه محور است و در کنار آن برنامه هفتم توسعه هم داریم که وزارت جهاد کشاورزی در ذیل این برنامه کلان باید برای تک به تک اهداف برنامه‌ریزی جداگانه داشته باشد.

به عنوان مثال، در برنامه هفتم توسعه تاکید بر خودکفایی ۱۰۵ درصدی گندم شده است. یا در تولید روغن آمده باید از ۱۰ درصد به ۴۰ درصد افزایش یابد، تحقق این اهداف نیاز به ابزار و منابع مالی دارد. اگر اعتبار مورد نیاز تأمین نشود زیرساخت‌ها ضمانت اجرایی لازم را نخواهند داشت.

وی تصریح کرد: در مجموع منابعی که در بودجه ۱۴۰۴ به بخش کشاورزی اختصاص یافته ۳ درصد است که نمی‌تواند پاسخگو نیاز کشاورزان باشد. این است که برنامه‌ها ابتر می‌ماند مثل کشت قراردادی که مشخص نیست چه سرنوشتی پیدا کرده است.

وی یادآوری شد: صدای اعتراض کشاورزان را در خصوص نرخ خرید تضمینی به گوش مسئولان رسانده ایم و امید داریم تا قبل از شروع خرید تضمینی این مهم تعیین تکلیف شده و برنامه محقق شود.