کاوش نیوز- زهرا بهرامی، به عقیده کارشناسان حوزه دریا و تجارت دریا از مهم‌ترین منابع اشتغالزا محسوب می شوند، به طوری که به ازای ایجاد یک شغل در بخش اقتصاد دریایی، 4 شغل جانبی ایجاد می‌شود.

گلستان با برخورداری از 130 کیلومتر خط ساحلی در زمره 7 استان ساحلی کشور قرار دارد اما به اعتقاد کارشناسان از منظر زیرساخت‌ها در بخش دریا فقیرتر از استان‌های گیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان است.

براساس اسناد تاریخی بندرگز قدمت۵۰۰ساله دارد و در دوران قاجار با ایجاد یک تجارت‌ خانه (انباربزرگ کالا) توسط روس‌ها این بندر قطب مهم اقتصادی و تجاری منطقه محسوب می‌شد.

پس از آن‌ هم در زمان پهلوی اول، روس‌ها برای تسهیل درامرتجارت دریک کیلومتری ساحل بندرگز انبار و فانوس دریایی بلندی بناکردند و در سال  ۱۳۰۶با احداث راه‌آهن سراسری و ورودآن به بندرگز،حمل ونقل کالا به نقاط دیگر ایران راحت‌تر وتجارت، رونقی مضاعف یافت.

دردهه۷۰باعقب‌ نشینی آب دریا درساحل بندرگز،رونق تجاری واقتصادی بندرگز روبه افول گذاشت وبندرترکمن فعال‌ترشد؛ با آغاز دهه۸۰ زمزمه‌های ساخت بندر در خواجه نفس قوت گرفت وچهارسال بعد مجوزساخت نخستین بندرخصوصی کشور درساحل خواجه نفس صادرشد.

اما صدور مجوز،رونق دریایی را به گلستان باز نگرداند و با شروع دهه۹۰مسئولان استان ازساخت «بندرسبز»درساحل گمیشان و احیاء تجارت دریایی گلستان ازطریق ساخت بندر درخواجه نفس خبردادند؛ موضوعی که هنوز به ثمر نرسیده است.

توسعه گردشگری دریایی و واحدهای بوم‌گردی دریایی در کنار توسعه بندرگاه‌ها برای رونق اقتصادی و افزایش تبادلات تجاری با همسایگان از جمله کارکردهای دریا تلقی می‌شود نعمتی که طی سالیان اخیر به آن توجه چندانی نشده است.

توسعه آبزی پروری و پرورش ماهی در قفس، توسعه طرح‌های گردشگری دریایی، بسط و ایجاد ورزش‌های آبی در سواحل، رونق ترابری دریایی از جمله مباحثی است که می‌تواند جهش جدی در بخش اقتصاد دریایی گلستان را رقم بزند.

کارشناسان معتقدند تنها نگاه ویژه دولت به ظرفیت دریایی استان و جبران غفلت‌ها می‌تواند به افول اقتصاد و تجارت دریایی گلستان پایان دهد.

*گلستان بازنده‌ترین استان شمالی

یک کارشناس حوزه دریایی درگفتگو باخبرنگارکاوش نیوز گفت: حلقه مفقوده توسعه تجارت درگلستان، بندراست و دولت می‌تواند برای توسعه گلستان، غفلت‌های گذشته در خصوص بی‌توجهی به ظرفیت‌های دریایی استان را جبران کند.

محمدعلی مازندرانی افزود:بندرخصوصی خواجه نفس، بندرچندمنظوره است ومنع قانونی در واردات وصادرات هیچ نوع کالایی ندارد و با امتیازات ویژه‌ای که به تازگی شامل این بندرشده می‌تواند به هاب چوب در کشور تبدیل می‌شود.

وی توضیح داد: بندرخواجه نفس از تنوع تجاری درحوزه‌های مختلف برخورداراست وامکان عملیات تخلیه، بارگیری و پذیرش شناور، فراورده‌های نفتی و سوآپ، جنرال کارگو (کشتی کالاهای عمومی که امکان حمل چوب،کاغذ،شمش و ... درآن فراهم است)،تعمیرات کشتی وساخت کشتی و ... درافق پیش روی آن دیده شده است.

این کارشناس حوزه دریایی با بیان اینکه گلستان بازنده‌ترین استان شمالی در مباحث دریایی است، ادامه داد: اگر قرار است توسعه‌ای در بخش دریایی رقم بخورد دولت باید نگاه ویژه به ظرفیت‌های استان در این بخش داشته و غفلت‌ها را جبران کند.

وی به ظرفیت‌های استان در این بخش اشاره و بیان کرد: توسعه آبزی پروری و به ویژه پرورش، تولید و صادرات میگو، یکی از ظرفیت‌هاست؛ تاکنون نگاه مسئولان به این ظرفیت جذب سرمایه‌گذار بوده است نه مردم منطقه؛ بنده معتقدم دولت باید از ظرفیت و توانایی مردم منطقه بهره بگیرد تا موضوع قاچاق، بیکاری و فقر اهالی بومی کاهش یابد.

*غفلت از ظرفیت گردشگری دریایی گلستان

مازندرانی با بیان اینکه گردشگری دریایی استان هم مورد غفلت قرار گرفته است، تصریح کرد: باید مسائل محیط زیستی و مشکلاتی که در قالب رقابت، لجاجت و یا کم‌کاری در مورد گردشگری خلیج گرگان است با سرعت حل شود.

وی تأکید کرد: تنها راه بهره‌گیری از ظرفیت‌های دریایی استان اجرا شدن پروژه‌های گردشگری است و تنها دولت می‌تواند به چالش‌های مطرح شده در بحث صنعت توریسم و محیط زیست پایان دهد تا پروژه‌های گردشگری سواحل استان پس از چند دهه بلاتکلیفی اجرایی شوند.

مازندرانی به موضوع لایروبی نشدن مناطق ساحلی استان در سه چهار دهه گذشته هم اشاره کرد و متذکر شد: اگر دولت در کنار جبران غفلت‌ها، توجه به نظرات کارشناسی برای توسعه گلستان در حوزه دریایی را ملاک عمل قرار دهد می‌توان به رونق دریایی استان امید داشت.

*نیازمند حمایت‌های دولتی در توسعه بنادر هستیم

در ادامه مدیربنادر و دریانوردی گلستان با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه توسعه بنادر اظهار کرد: هرچند ریل‌گذاری که در سازمان بنادر، در سواحل کشور، شمال و استان انجام می‌شود و مبنی بر سیاست‌های دولت‌ها نبوده و عرضه و تقاضا و مباحث بین‌المللی در روند توسعه بنادر موثر است اما حمایت دولت می‌تواند به توسعه بنادر گلستان کمک کند.

اله یار اسعدی با تأکید بر اینکه سازمان بنادر با نگاه فنی، مهندسی و تخصصی و بر اساس نیازها، ریل‌گذاری در توسعه بنادر را انجام می‌دهد، افزود: بر اساس ریل‌گذاری‌های انجام شده، بندرگز به عنوان بندر گردشگری، بندر ترکمن به عنوان بندر تجاری مجدد رونق می‌یابند.

وی توضیح داد: همه مجوزهای لازم (زیست محیطی و مجوز بنادر) برای ساخت نخستین بندر خصوصی کشور (بندر خواجه نفس) صادر شده است.

مدیربنادرودریانوردیگلستان با یادآوری اینکه استاندار و نماینده مردم غرب استان پیگیر ایجاد بندر سبز در گمیشان هستند، ادامه داد: این موضوع هم در دستور کار سازمان بنادر قرار گرفته و قول همکاری داده شده است.

اسعدی اضافه کرد: نه به عنوان مدیر مجموعه بلکه به عنوان یک کارشناس معتقدم به واسطه زیرساخت‌ها و تملک‌های انجام شده و مجوزهایی که دریافت کرده‌اند اگر دولت بخش خصوصی را حمایت کند، بندر خواجه نفس حدود دو سال از سایر پروژه‌های بندری استان جلوتر است و می‌تواند توسعه دریایی گلستان را رقم بزند.